Spitsbergen 2023: stilte, ijs en het onverwachte

In 2023 trok ik met mijn groep naar Spitsbergen voor een expeditiecruise aan boord van de HANSEATIC inspiration van Hapag-Lloyd Cruises.

Spitsbergen is geen bestemming die zich in enkele woorden laat samenvatten. Het is een wereld van eindeloze vergezichten, ruwe bergen, immense gletsjers en fjorden waarin de stilte bijna tastbaar wordt. Boven de poolcirkel krijgt tijd een ander ritme. Hier bepaalt niet de klok, maar de natuur hoe de dag verloopt.

Een echt expeditieschip

De HANSEATIC inspiration is gebouwd om gebieden te bereiken waar grote cruiseschepen niet kunnen komen. Het schip ontvangt maximaal ongeveer 230 gasten en beschikt over een vloot Zodiacs waarmee afgelegen kusten en baaien bereikbaar worden.

De grote open dekken en toegankelijke boeg maken het mogelijk om voortdurend naar buiten te kijken. Dat is belangrijk, want tijdens een expeditie kan er ieder moment iets gebeuren. Een walvispluim aan de horizon, beweging op een rots, een vogelkolonie langs een steile klif of een bijzondere ijsformatie kunnen de aandacht plots volledig opeisen.

Het expeditieteam bestond uit specialisten met kennis van natuur, dieren, geologie, klimaat en poolgeschiedenis. Voor iedere landing kregen we uitleg over de omgeving, de veiligheid en de manier waarop we ons in dit kwetsbare gebied moesten gedragen.

Met de Zodiacs de stilte in

De mooiste momenten begonnen vaak aan de zijkant van het schip, waar we in warme kleding en rubberlaarzen in de Zodiacs stapten.

Zodra we van het schip wegvoeren, veranderde het perspectief volledig. Vanaf het water werden de gletsjers nog indrukwekkender. We voeren langs rotswanden, ijsvelden en stille kusten waar geen weg, gebouw of andere menselijke aanwezigheid te bespeuren was.

Soms werd de motor stilgelegd en dreven we enkele minuten op het water. Alleen het geluid van vogels, kabbelend water en bewegend ijs bleef over. Precies die momenten maken een expeditie onvergetelijk.

Wandelen over de Arctische toendra

Tijdens de landingen trokken we in kleine groepen te voet verder. Sommige wandelingen verliepen rustig langs de kust, andere brachten ons over ongelijk terrein en hoger gelegen delen van de toendra.

De vegetatie is er laag en kwetsbaar. Mossen, korstmossen en kleine poolplanten moeten overleven in een bijzonder kort zomerseizoen. Vanop de hogere punten kregen we prachtige uitzichten over fjorden, bergen, gletsjers en het schip dat verderop voor anker lag.

Het expeditieteam hield de omgeving voortdurend in het oog. In het leefgebied van de ijsbeer staat veiligheid altijd voorop. De routes werden daarom zorgvuldig gekozen en konden onmiddellijk worden aangepast wanneer de omstandigheden daarom vroegen.

Dieren kijken zonder garanties

Spitsbergen is het leefgebied van onder andere ijsberen, walrussen, poolvossen, Spitsbergenrendieren, zeehonden, walvissen en enorme aantallen zeevogels.

Maar een expeditie is geen dierentuin. Geen enkele waarneming kan vooraf worden beloofd. We leerden het landschap aandachtig af te speuren: een donkere vorm in het water, een walvispluim aan de horizon, beweging tussen de rotsen of een kleine stip op een uitgestrekte sneeuwvlakte.

Het wachten, zoeken en plotseling ontdekken hoort volledig bij de ervaring. Een dier in zijn natuurlijke leefomgeving zien, zonder het te lokken of te verstoren, heeft een heel andere betekenis dan een vooraf georganiseerd bezoek.

Fotogalerij: dieren die wij werkelijk zagen

Deze galerij wordt aangevuld met de eigen dierenfoto's van Dirk Rosiers. Elke foto krijgt de juiste diernaam, enkel een locatie wanneer Dirk die bevestigt, een korte persoonlijke beschrijving en de vermelding 'Foto: Dirk Rosiers'.

De kracht van Spitsbergen

Wat mij van Spitsbergen vooral bijblijft, is de combinatie van grootsheid en kwetsbaarheid. Alles lijkt er immens: de bergen, de gletsjers, het licht en de afstanden. Tegelijkertijd beseft u hoe gevoelig dit ecosysteem is.

Aan boord konden we opnieuw genieten van comfort, gastronomie en een uitstekende service. Maar het echte programma speelde zich buiten af. Iedere blik door het raam kon het begin vormen van een nieuw avontuur.

Spitsbergen was voor mij geen gewone cruisebestemming. Het was een ontmoeting met een wereld waarin de mens opnieuw leert kijken, luisteren en wachten.